Teknoloji alanında son yıllardaki en önemli gelişme üretken yapay zekâ tabanlı sohbet robotları oldu. Bu sohbet robotlarının ekonomik ve toplumsal etkilerini ise son bir yılda çok daha fazla görmeye ve kavramaya başladık. Bu yazıda yapay zekâ araçlarının ekonomik ve ekolojik…
TMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası, mesleğin geleceği ve toplumsal sorumluluklarını eleştirel bir bakış açısıyla tartıştığı Bilgisayar Mühendisleri Kurultayı‘nın beşincisini 11-12 Ekim 2025 tarihlerinde ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirmişti. Yazarlarımızdan T. Emre Kalaycı‘nın 11 Ekim 2025 Cumartesi günü Bilgisayar Mühendisleri Kurultayı‘nda…
Haziran ayında Virginia, Arlington’daki Myer–Henderson Hall Ortak Askerî Üssü’nde düzenlenen bir törende Meta, OpenAI ve Palantir’in mevcut ve eski dört yöneticisi, Amerika Birleşik Devletleri’ni desteklemek ve savunmak için yemin etmek üzere sahnede yan yana dizildi. ABD Silahlı Kuvvetleri, savaş kıyafeti…
CEO’lar onu verimlilikte devrim olarak adlandırıyor. Onu mümkün kılan işçiler ise “yeni zorla çalıştırılma çağı” olarak adlandırıyor. Yapay zekâ devralımının ön saflarında yer alan kişilerle konuştum. Resim: Brian A. Jackson (Shutterstock) Yüzyıllar boyunca çalışma bizi tanımladı. Bize kimlik, amaç ve…
Şimdiye kadar yapay zekânın (YZ) emek süreçlerinde yabancılaşmayı derinleştiren, işçi sınıfı üzerindeki sömürü ve denetimi yoğunlaştıran, bireyi metalaştırarak öznelliğini aşındıran bir araç olarak işlev gördüğü; ekolojik krizleri derinleştirdiği ve emperyalist çatışmalar ile militarizmi yeni teknolojiler aracılığıyla besleyerek insanlık ve gezegen…
Yapay zekâ; yaşamımızın her yanını ele geçirmiş, her alanına sirayet etmiş, her anımızı ele geçirmenin bir aracı haline gelmiş durumda. Hiç aklımıza gelmeyecek yerlerde bile artık yapay zekâdan söz ediliyor ve hiç aklımıza gelmeyecek şekillerde yapay zekânın kendisiyle veya ürünleriyle…
2010’lu yıllarda yapay zekâ alanında grafik işlemci birimlerinin de yardımıyla derin öğrenme yöntemi birçok alanda uygulanmaya başlandı. Bu gelişmeler yeni bir yapay zekâ çağının işaretiydi. Hesaplamada ve derin öğrenme alanındaki gelişmeler birkaç yıldır gündemi yoğun bir şekilde meşgul eden ve…
23 Temmuz 2025 tarihinde bir zirvede Amerika Birleşik Devletleri Yapay Zekâ Eylem Planını duyuran Trump “Amerikan halkı, yapay zekâ modellerinde duyarcı Marksist bir çılgınlık istemiyor” dedi. Temmuzda yayımlanan Amerika’nın Yapay Zekâ Eylem Planı’nın aşağıda alıntıladığımız girişi, ABD’nin hakimiyet planını özetliyor:…
Anduril, Palantir, Scale AI ve benzeri şirketler, modern savaşın seyrini giderek daha fazla şekillendiriyor. Peki, silah sanayindeki bu devrimin arkasında kimler var? Peter Thiel (Palantir, Paypal): Yeni nesil savaş teknolojileri devriminin öncüsü; tartışmalı bir ideolojisi var. Fotoğraf: Getty Images /…
Kapitalist çürüme döneminde üretici kuvvetlerin çelişkili gelişimi ve bunların üretim ilişkileriyle diyalektik ilişkisi üzerine
Çinli başarılı bir firma olan DeepSeek, geçen yılın sonlarında ucuz büyük dil modelini piyasaya sürdüğünde, yeni nesil yapay zekâ oluşturmak için nelerin gerekeceği konusunda uzun süredir devam eden varsayımları alt üst etti. Bu, yapay zekâ üstünlüğü için epik küresel savaşta…
Modern dijital bilgi işlemin taslağı, örgütlü işçileri kınayan ve demokrasi ile kapitalizmi bağdaşmaz olarak gören, gelişmekte olan endüstriyel kapitalist sınıfın kaygılarının sesli bir savunucusu olan Charles Babbage tarafından kodlanmıştır. Babbage hakkındaki tarihçeler, vurguları bakımından keskin bir şekilde birbirinden ayrılır. “Girişimci…
I. Kısım II. Kısım Dijitalleşme, artan üretkenlik demek değildir “İşçilerin değersizleşmesi, aslında onları ikame edecek sistemlerden kaynaklanmaz. Aksine, insanlar bu tür sistemlerin işçilerin yerini alabileceğine inanmaya yönlendirildiklerinde zaten etkileri oluyor.” (Meredith Whittaker, re:publica 2023’te) “2035’ten itibaren artık yapay zekâ ile…
I. kısım III. kısım Büyük Veri Bir makinenin, mantıksal kurallara ve anlama değil, bir kelime veya metin biriminin diğerini takip etme olasılığının ne kadar yüksek olduğuna dayanarak dil üretmesi bayağı çılgıncadır. Çünkü bu süreç devasa bilgisayar kapasiteleri, muazzam güç tüketimi…
II. Kısım III. Kısım Türkçeye Çevirenlerin Notu Almancada Künstliche Intelligenz (Yapay Zekâ) için KI kısaltması kullanılıyor, bu yüzden özgün metinde Kapitalistische Intelligenz başlığı tercih edilmiş. Türkçe’ye çevirirken bu benzerliği koruyamadık. Yazının uzunluğu dolayısıyla okunmasını kolaylaştırmak amacıyla da çeviriyi üç kısımda…
Adam Jones, sosyal medyadan sözde “Yapay Zekâ”ya, siberpunk toplumundan otomatik apartheid'a kadar, The New Flesh benzer soruları soruyor ve yanıtlıyor: Artan bir şekilde çevrimiçileşen bir dünyada yaşamak ne anlama geliyor ve bu bizi nasıl etkiliyor?
Çin’de geliştirilen yeni Yapay Zekâ modeli DeepSeek geçtiğimiz günlerde duyuruldu1. Tam da Trump’ın başkanlık konuşmasını yaptığı ve etrafına toplamış olduğu büyük teknoloji tekellerini2 ABD ile birlikte Yapay Zekâ i̇çi̇n bol bol yatırım yapmaya teşvik ettiği, büyük Stargate Yapay Zekâ projesini3,…
Güç ilişkilerini anlamak için, Silikon Vadisi’nin tam olarak ne olduğunu sorgulamaya biraz zaman harcamamız gerekiyor. Soru, vadinin ilk günlerinden beri Dünya’nın gök kubbesi altındaki birçok varlığa musallat oldu: Kaliforniya’da yaşayan yerli halklar, onları yok eden yerleşimciler, yakında kurban edilecek ekoloji,…
Alkışlamaya devam et. Daha da yüksek! Yapay Zekâ’nın vaatlerinin bir sınırı yok. Ya da en azından, muktedirlerin YZ hakkında bulundukları vaatlerin bir sınırı yok. Teknoloji şirketleri ve yatırımcıları, yapay zekânın her şeyi dönüştürme kapasitesine sahip olduğunu, bizi daha üretken işçiler…
Birçok “yapay zekâ” örneği, gücünün ve potansiyelinin yapay teşhirleridir 1770 Yılında Macar mucit Wolfgang von Kempelen Mekanik Türk’ü1 tanıttı. Mekanik Türk gazeteci Tom Standage’nin betimlemesine göre “doğulu bir büyücünün geleneksel kostümü” olan “ermin süslemeli bir cübbe, bol pantolon ve türban…
Bilgisayar Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen Bilgisayar Mühendisleri Kurultayı‘nda Dijitalleşme: Emekçiler için Ütopya mı Distopya mı? başlıklı oturumdaki Yapay Zekâ ve Bilişim – Eleştirel Bir Bakış başlıklı sunum aşağıdan izlenebilir. Sunumda aşağıdaki başlıklar ele alınıyor:
Beyaz üstünlükçü şiddetin dünyanın artık parçası olmadığı bir zaman ve dünyada yaşamak istiyorsak, ilk olarak beyaz üstünlükçü ideolojiye adanmış kişilerin bizim için taşıdığı oldukça hakiki tehdidi kabullenmemiz gerekiyor. Daha sonra da Yapay Zekâ ve beyazlığın emperyalizmin hizmetinde birbirine dolanmış olduğunun farkına varmamız gerekiyor. Ve nihayetinde beyazlığa olan ihtiyacımızı ortadan kaldıracak bir yol bulmamız gerekiyor.
Gerçek anlamda bir yazılım özgürlüğü mücadelesinin, ekonomi-politik bağlamdan bağımsız değerlendirilemeyeceği ortadadır. Gerçek müştereklerin üretilmesi, kapitalist sistem içerisinde başarılması oldukça zorlu bir süreçtir. Nihayetinde, kapitalizm işine ve çıkarına uygun gördüğü şeyleri alıp kendisine mal etmekte oldukça başarılıdır Özgür Yazılım kavramı ve…
Yapay Zekâ (YZ) günümüzde özellikle derin öğrenme yöntemlerinin yaygınlaşması ve kullanımının kolaylaşmasıyla popülerleşen bir konu. Başta aşırı uzmanlaşmış ve dar bakışlı kişiler olmak üzere her alandan farklı insanın farklı açılardan ele almaya çalıştığı, eleştirdiği bir konu YZ. Ancak hayatı çok…
AI Now Enstitüsü, Joan Greenbaum Yaptığımız işi sorgulamak, teknoloji sanayinin tarihini oluşturan hikâyedir. 1960’ların sonu, 1970’lerin başında savaş karşıtı hareketin içerisinde Barış için Bilgisayarcılar adlı bir gruba üyeyken, ilk odağımız askeri çalışmaya karşı çıkıştı. Savaş karşıtlığı ile ilgilenirken, eylemler sırasında…
Bilim oldukça net: eğer mevcut salınım düzeyleri aynı kalırsa, Uluslararası İklim Değişikliği Paneli’nde belirlenen karbon bütçesini 8 buçuk yıl içerisinde harcamış olacağız. Ondan sonra, yaşanabilir bir gezegen bulmak neredeyse imkânsız olacak 20 Eylül 2019’da 12 teknoloji firmasından işçiler küresel iklim…
Her ne kadar yapay zekâ çerçevesindeki yaygın söylem, onun çalışmayı otomatikleştirdiği olsa da, yapay zekâ gerçekte sadece çalışmanın doğasını değiştirmekte, çoğu durumda çok daha fazla miktarda vasıf gerektirmeyen ve zahmetli bir istihdam yaratmaktadır. Örneğin, çok büyük miktarlarda etiketlenmiş veri üzerinde…